İyot Eksikliği, Guatr ve Gebelikte İyot
İyot, tiroit hormonunun yapı taşıdır. Vücut onu üretemez, dışarıdan almak zorundadır. Alım yetersiz kaldığında tiroit bezi daha çok çalışmak için büyür, halk arasında guatr denen tablo budur.
İyotlu Tuz Ne Değiştirdi?
Türkiye'de sofra tuzunun iyotlanması zorunlu hale geldikten sonra iyot eksikliği belirgin şekilde azaldı. Yine de şu durumlarda alım düşebilir:
- Tuzu açıkta, güneş gören yerde ya da nemli ortamda saklamak. İyot zamanla uçar
- Kaya tuzu ve deniz tuzu gibi iyotlanmamış tuzlara geçmek
- Tuz kısıtlı diyet uygularken iyot kaynağını düşünmemek
- Süt, yoğurt, yumurta ve balık tüketiminin çok düşük olması
Tuzu kapalı kapta, ışıktan uzakta saklayın ve yemeğin sonunda ekleyin.
Gebelikte İhtiyaç Artar
Gebelikte ve emzirme döneminde iyot ihtiyacı belirgin artar, çünkü bebeğin beyin gelişimi anne iyotuna bağlıdır. Ağır eksiklik, bebekte kalıcı zihinsel gelişim sorunlarına yol açabilir. Gebelik planlıyorsanız iyot alımınızı hekiminizle konuşun; gebelere özel vitamin ürünlerinin çoğunda iyot bulunur.
Fazlası da Tiroidi Bozar
İyotta "çok almak daha iyidir" kuralı işlemez. Aşırı iyot, tiroidin hem az hem fazla çalışmasını tetikleyebilir. Riskli kaynaklar:
- Yosun ve kelp takviyeleri. Bazı ürünlerde günlük ihtiyacın yüzlerce katı iyot bulunabilir
- Bazı öksürük şurupları ve dezenfektanlar
- Görüntüleme tetkiklerinde kullanılan iyotlu kontrast maddeler
Tiroit hastalığınız varsa yosun içeren takviyeleri hekiminize sormadan kullanmayın.
Eksiklik Belirtileri
Boyunda şişlik, yorgunluk, üşüme, kabızlık, ciltte kuruluk, adet düzensizliği ve kilo artışı görülebilir. Bu belirtiler tiroit bezinin az çalışmasıyla ilgilidir ve başka nedenleri de olabilir. Ayrımı TSH ile başlayan tahliller ve muayene yapar.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, muayene ve tanının yerine geçmez. Takviye, ilaç ve damar yolu uygulamalarına sağlık geçmişinizi bilen hekiminiz karar verir.
Sık Sorulan Sorular
İyot testi yaptırmalı mıyım?
İdrarda iyot ölçümü toplum taramalarında kullanılır, bireysel kararlarda tek başına yeterli değildir. Hekiminiz genellikle TSH ile başlar.
Deniz tuzu iyot içerir mi?
Doğal olarak çok az içerir. İyot alımı için iyotlanmış tuz gerekir.
Guatr varsa iyot almalı mıyım?
Her guatrın nedeni iyot eksikliği değildir. Bazı durumlarda iyot zararlı bile olabilir, kararı endokrinoloji verir.
Yosun takviyesi kullanabilir miyim?
İyot miktarı çok değişken olduğu için önermiyoruz. Tiroit hastalığı olanlarda özellikle riskli.
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Reçeteniz Varsa Gerisini Biz Halledelim.
Hekiminizin yazdığı serum uygulamasını kliniğimizde ya da evinizde yapıyoruz. Soru sormak için WhatsApp’tan yazabilirsiniz.